BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc gần như không nhìn thấy khi trẻ đứng chịu trọng lượng cơ thể. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bàn chân có vẻ phẳng là đặc điểm khá phổ biến do vòm chân chưa phát triển hoàn chỉnh, đồng thời lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày. Vì vậy, không phải trường hợp nào có bàn chân phẳng cũng là bệnh lý hoặc cần điều trị.

Nhiều trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt nhưng không đau, vẫn đi lại, chạy nhảy và tham gia các hoạt động bình thường. Vòm bàn chân có thể tiếp tục thay đổi trong quá trình trẻ lớn lên. Do đó, phụ huynh nên quan tâm đến triệu chứng, dáng đi và khả năng vận động thay vì chỉ dựa vào hình dạng lòng bàn chân để kết luận.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ

Cha mẹ có thể quan sát bàn chân và dáng đi của trẻ trong các hoạt động hằng ngày. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Vòm bàn chân gần như không nhìn thấy khi trẻ đứng.

• Phần trong của bàn chân áp sát mặt đất hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào trong.

• Gót chân nghiêng bất thường khi đứng hoặc đi lại.

• Trẻ thường xuyên than đau, mỏi ở bàn chân, gót chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân.

• Cơn đau hoặc cảm giác mỏi có thể xuất hiện ở đầu gối sau khi trẻ đi bộ, chạy nhảy trong thời gian dài.

• Trẻ nhanh mệt, không muốn tham gia hoạt động thể chất hoặc thường xuyên phải nghỉ khi vận động.

• Dáng đi thay đổi, trẻ dễ vấp ngã hoặc gặp khó khăn khi chạy, nhảy.

Phụ huynh có thể làm ướt bàn chân của trẻ rồi cho in dấu lên giấy hoặc nền phẳng để quan sát hình dạng vòm chân. Nếu phần lớn lòng bàn chân in rõ, trẻ có thể có vòm chân thấp. Tuy nhiên, dấu chân chỉ mang tính tham khảo và không đủ để chẩn đoán bàn chân bẹt bệnh lý.

Nguyên nhân và các yếu tố liên quan

Bàn chân bẹt ở trẻ có thể hình thành do nhiều yếu tố. Đặc điểm gia đình là một trong những yếu tố có thể liên quan. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân bị bàn chân bẹt có thể có nguy cơ cao hơn, nhưng điều này không có nghĩa trẻ chắc chắn sẽ xuất hiện triệu chứng.

Cấu trúc và chức năng của cơ, gân, dây chằng cũng ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ vòm bàn chân. Ở một số trẻ, dây chằng tương đối lỏng lẻo hoặc các cấu trúc cơ xương chưa phát triển hoàn chỉnh khiến vòm chân thấp hơn. Một số bất thường về xương, khớp, cơ hoặc thần kinh cũng có thể liên quan đến bàn chân bẹt và cần được đánh giá khi trẻ có triệu chứng bất thường.

Thừa cân, béo phì có thể làm tăng tải trọng lên bàn chân, từ đó ảnh hưởng đến cơ học vận động và làm các triệu chứng rõ hơn ở một số trẻ. Ngoài ra, chấn thương bàn chân hoặc cổ chân cũng có thể làm tổn thương các cấu trúc nâng đỡ vòm chân.

Đi chân trần không được xem là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt. Trẻ có thể đi chân trần trong môi trường sạch và an toàn để tăng cảm nhận bàn chân, nhưng vẫn cần sử dụng giày dép phù hợp khi tham gia các hoạt động cần bảo vệ bàn chân.

Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều cần điều trị. Với trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt, không đau, không hạn chế vận động và không có bất thường chức năng đáng kể, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi trong quá trình phát triển.

Nếu trẻ có triệu chứng, các phương pháp điều trị bảo tồn có thể được cân nhắc tùy nguyên nhân và mức độ. Vật lý trị liệu có thể hỗ trợ tăng cường sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân, đồng thời cải thiện khả năng giữ thăng bằng, kiểm soát bàn chân và dáng đi.

Một số bài tập phù hợp có thể bao gồm nhón gót, co duỗi ngón chân, tăng cường cơ lòng bàn chân, tập thăng bằng hoặc kéo giãn cơ bắp chân. Trẻ cần thực hiện từ từ, đúng kỹ thuật và tăng dần cường độ theo khả năng. Nếu xuất hiện đau trong hoặc sau khi tập, cần dừng bài tập và tìm nguyên nhân.

Lựa chọn giày dép và dụng cụ hỗ trợ

Giày dép phù hợp giúp bảo vệ bàn chân và tạo sự thoải mái khi trẻ vận động. Phụ huynh nên chọn giày vừa kích thước, phần mũi đủ rộng để các ngón chân cử động tự nhiên, chất liệu thông thoáng và đế có độ linh hoạt phù hợp.

Một số trẻ có triệu chứng có thể được bác sĩ cân nhắc sử dụng dụng cụ chỉnh hình nhằm hỗ trợ cơ học bàn chân hoặc giảm đau. Tuy nhiên, phụ huynh không nên tự ý mua và sử dụng sản phẩm chỉnh hình với mục đích tạo lại vòm chân cho tất cả trẻ có bàn chân bẹt.

Nếu trẻ đau kéo dài, bàn chân cứng, chỉ một bên bàn chân bị bẹt, dáng đi bất thường, thường xuyên vấp ngã hoặc hạn chế vận động, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đánh giá dựa trên hình dạng bàn chân, độ linh hoạt, triệu chứng và chức năng vận động sẽ giúp xác định trẻ có cần can thiệp hay chỉ cần theo dõi trong quá trình phát triển.

Phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.